Tin bóng đá - Theo ESPN, bên cạnh khả năng dứt điểm xuất sắc, kỹ năng di chuyển để tránh việt vị gần như hoàn hảo giúp tiền đạo Erling Haaland đạt hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc.
Bạn đang xem tin tức tại trang web https://vuicungbongda.com
Theo ESPN, bên cạnh khả năng dứt điểm xuất sắc, kỹ năng di chuyển để tránh việt vị gần như hoàn hảo giúp tiền đạo Erling Haaland đạt hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc.
Haaland ghi bàn tranh cãi giúp Man City thắng Man Utd 1-0 ở vòng 4 Ngoại hạng Anh trên sân Old Trafford ngày 13/9. Theo thông báo chính thức của Ngoại hạng Anh, VAR bỏ sót tình huống Enzo Fernandez việt vị rõ ràng trong bàn thắng quyết định trận derby Manchester này, bởi các trọng tài quá tập trung theo dõi Haaland.
Nhưng cũng khó trách họ. Những pha di chuyển của tiền đạo Na Uy, đặc biệt khi được xem lại bằng hình ảnh quay chậm, thực sự đáng kinh ngạc.
Khi Josko Gvardiol băng lên ở cánh đối diện vòng cấm, Haaland liên tục điều chỉnh từng bước chạy để giữ vị trí hợp lệ. Anh bước ngắn bằng chân trái, rồi sải dài chân phải, luôn đặt chân xuống đúng vị trí cần thiết. Đến khi Gvardiol thực hiện đường chuyền vòng qua Patrick Dorgu từ khoảng cách gần 30 mét, Haaland vẫn đứng dưới đường ngang xác định việt vị, với khoảng cách chỉ 3 cm so với mũi giày của Dorgu, theo công nghệ đo đạc hiện đại.
Đó là kỹ năng ít được nhắc đến khi đánh giá một tiền đạo, dù đôi khi có thể định đoạt trận đấu, thậm chí cả cuộc đua vô địch.
Trong lịch sử, một trong những chân sút nổi tiếng nhất về khả năng di chuyển sát ranh giới việt vị là Filippo Inzaghi. Cựu HLV Man Utd Alex Ferguson từng nói đùa rằng tiền đạo người Italy "chắc hẳn sinh ra đã việt vị". Inzaghi đáp rằng: "May mắn là tôi sinh ra ở vị trí không việt vị, cách ranh giới một mét. Nếu không, tôi đã chẳng ghi được phần lớn số bàn thắng của mình".
Nhưng liệu có thể đo lường chính xác cầu thủ nào giỏi tránh việt vị, ai thường xuyên mắc lỗi và kỹ năng này thực sự có giá trị đến đâu?
Thước đo mới cho kỹ năng ít được chú ý
Bóng đá hiện đại có vô số thống kê, từ bàn thắng, kiến tạo đến bàn thắng kỳ vọng (xG). Tuy nhiên, khả năng di chuyển để không rơi vào thế việt vị lại hiếm khi được đánh giá một cách khách quan. Cách đơn giản nhất là đếm số lần cầu thủ bị thổi việt vị. Nhưng con số này không phản ánh đầy đủ năng lực.
Chẳng hạn, Haaland bị bắt việt vị 25 lần tại Ngoại hạng Anh, bằng tiền vệ cánh Ismaila Sarr của Crystal Palace. Điều đó không có nghĩa hai người sở hữu kỹ năng tránh việt vị ngang nhau, bởi họ có vai trò, tần suất di chuyển và số cơ hội nhận bóng khác biệt.
Một phương pháp khác là so sánh số lần việt vị với số bàn thắng. Theo cách này, thành tích của Haaland càng ấn tượng, bởi anh ghi rất nhiều bàn nhưng thậm chí còn bị bắt việt vị ít hơn hậu vệ cánh Daniel Munoz của Nottingham Forest.
Dù vậy, tỷ lệ việt vị trên mỗi bàn thắng cũng tồn tại hạn chế. Jorginho từng ghi 21 bàn cho Chelsea và Arsenal mà không bị thổi việt vị lần nào. Nhưng phần lớn bàn thắng của tiền vệ Italy đến từ phạt đền, tình huống vốn không thể xảy ra lỗi việt vị trực tiếp.
Để giải quyết vấn đề này, một mô hình thống kê mang tên xOffside được phát triển, tương tự chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) trong bóng đá. Thay vì chỉ đếm số lần việt vị, xOffside phân tích từng đường chuyền dựa trên vị trí, khoảng cách, tốc độ, quỹ đạo bóng và bối cảnh chiến thuật, qua đó ước tính xác suất cầu thủ nhận bóng rơi vào thế việt vị.
Mô hình cho thấy các đường chuyền dài, mạnh thường có nguy cơ dẫn đến việt vị cao hơn những pha phối hợp ngắn. Bóng bổng cũng dễ khiến cầu thủ tấn công rơi vào thế việt vị hơn các đường chuyền sệt có đặc điểm tương tự, có thể vì chúng thường được thực hiện dưới áp lực hoặc khi người chuyền không quan sát rõ đồng đội.
Góc chuyền cũng ảnh hưởng đáng kể. Những đường bóng thẳng về phía trước dễ bị hàng thủ đối phương giăng bẫy hơn các pha chuyền chéo, đặc biệt khi bóng được đưa từ trung lộ ra biên.
Kết quả chỉ ra rằng, một đường chuyền dài hướng lên phía trước trong giai đoạn xây dựng lối chơi có nguy cơ việt vị cao gấp hơn ba lần đường chuyền có cùng điểm xuất phát và điểm đến ở giai đoạn đưa bóng lên, khi hàng thủ đối phương đã lùi về khu vực giữa sân.
Điều này cho thấy, khả năng tránh việt vị không đơn thuần phụ thuộc vào tốc độ hay sự khéo léo của tiền đạo, mà còn liên quan chặt chẽ đến cách hai đội tổ chức chiến thuật.
Haaland chưa phải cầu thủ tránh việt vị giỏi nhất
Một yếu tố quan trọng khác của xOffside là cách phòng ngự của đối thủ. Hàng thủ dâng cao không đồng nghĩa với việc thường xuyên giăng bẫy việt vị. Có những đội bố trí trung vệ ở vị trí cao nhưng sẵn sàng lùi sâu để theo kèm tiền đạo. Ngược lại, một số đội chủ động cho hậu vệ đồng loạt bước lên khi đối phương chuẩn bị chuyền bóng, nhằm đẩy cầu thủ tấn công vào thế việt vị.
Tại Brazil, chiến thuật này từng được gọi là "hàng thủ con lừa", ám chỉ vẻ ngớ ngẩn của các hậu vệ khi bẫy việt vị thất bại và để đối phương thoát xuống đối mặt thủ môn.
Aston Villa dưới thời Unai Emery đặc biệt ưa chuộng cách phòng ngự này. Man City của Pep Guardiola cũng vậy. Đây là chiến thuật quen thuộc của các đội kiểm soát bóng tốt, muốn thu hẹp không gian phòng ngự mỗi khi mất quyền kiểm soát.
Tuy nhiên, giăng bẫy việt vị không phải điều kiện bắt buộc để phòng ngự hiệu quả. Arsenal mùa trước vẫn duy trì khả năng phòng ngự ở đẳng cấp cao dù khiến đối phương rơi vào thế việt vị ít hơn khoảng 40% so với dự báo của mô hình, dựa trên các đường chuyền mà họ phải đối mặt.
Sau khi tính toán đặc điểm các đường chuyền, tình huống chiến thuật và phong cách phòng ngự của đối thủ, xOffside có thể dự báo tương đối chính xác số lần việt vị trong một mùa giải chưa từng được đưa vào dữ liệu huấn luyện.
Tuy nhiên, để đánh giá từng cá nhân, mô hình còn phải điều chỉnh theo vị trí thi đấu. Một trong những cách hiệu quả để phá bẫy việt vị là di chuyển từ tuyến hai, trong lúc tiền đạo cắm thu hút sự chú ý của các trung vệ. Điều này khiến những trung phong thường xuyên đứng sát hàng thủ đối phương có nguy cơ việt vị cao hơn tiền vệ tấn công hoặc cầu thủ chạy cánh.
Sau khi tính đến yếu tố vị trí, Haaland bất ngờ không đứng đầu danh sách những cầu thủ tránh việt vị hiệu quả nhất Ngoại hạng Anh. Người dẫn đầu là Morgan Rogers, cựu cầu thủ Aston Villa hiện khoác áo Chelsea. Trong hơn ba mùa giải, Rogers chỉ hai lần bị thổi việt vị từ các đường chuyền bóng sống, trong khi mô hình dự báo anh có thể bị bắt lỗi tới 18,3 lần.
Dù số lần việt vị thực tế quá ít khiến kết quả vẫn có độ bất định nhất định, Rogers và Haaland thuộc nhóm ít nhất 9 cầu thủ có khả năng tránh việt vị tốt hơn mức trung bình với độ tin cậy tương đối cao.
Kỹ năng trị giá hàng triệu USD mỗi mùa
Một kết quả đáng chú ý khác là tác động của khả năng tránh việt vị đến số bàn thắng thực tế không lớn như nhiều người tưởng tượng. Mohammed Kudus của Tottenham bị thổi việt vị 38 lần, so với chỉ hai lần của Rogers, dù số tình huống việt vị kỳ vọng của hai cầu thủ gần như tương đương.
Tuy nhiên, khi tính đến năng lực thực sự, tần suất nhận những đường chuyền có nguy cơ việt vị và xác suất chuyển hóa các tình huống thành bàn thắng, chênh lệch giữa cầu thủ tránh việt vị tốt nhất và tệ nhất Ngoại hạng Anh chỉ tương đương khoảng 0,5 bàn mỗi mùa.
Ngay cả Haaland, người kết hợp khả năng chọn vị trí đặc biệt xuất sắc với tần suất nhận các đường chuyền mạo hiểm rất cao, cũng chỉ được dự báo ghi thêm 0,63 bàn mỗi mùa nhờ kỹ năng tránh việt vị.
Con số này thoạt nhìn có vẻ khiêm tốn, nhất là với tiền đạo thường xuyên ghi hàng chục bàn mỗi mùa. Nhưng xét dưới góc độ kinh tế, giá trị của nó không hề nhỏ.
Trong 10 năm qua, để cải thiện hiệu số bàn thắng bại thêm một đơn vị, các CLB Ngoại hạng Anh phải chi thêm trung bình khoản tiền tương đương 2,3% quỹ lương.
Với một đội bóng giàu tiềm lực như Man City, có quỹ lương vượt 500 triệu USD theo Deloitte, chi phí để cải thiện hiệu số thêm một bàn có thể lên tới khoảng 12 triệu USD. Theo cách quy đổi này, kỹ năng tránh việt vị của Haaland mang lại cho Man City giá trị tương đương 7,5 triệu USD mỗi mùa. Đó là khoản đóng góp đáng kể, nhất là khi nó chỉ xuất phát từ một kỹ năng rất cụ thể của một cầu thủ.
Haaland còn sở hữu nhiều phẩm chất khác, từ sức mạnh có thể hất văng các trung vệ đến khả năng ghi bàn bằng những pha tung người dứt điểm trên không.
Dĩ nhiên, mô hình xOffside vẫn có những giới hạn. Nó chưa thể đánh giá hết không gian mà tiền đạo tạo ra khi buộc hậu vệ phải lùi sâu theo kèm, hoặc những chi tiết tinh vi trong cách di chuyển. Đó có thể là pha lẻn ra sau lưng hậu vệ, động tác chạy nhử rồi đổi hướng, đường chạy vòng cung để giữ vị trí hợp lệ, hay việc tiền đạo chủ động đứng phía sau hàng thủ trước khi đồng đội đột phá ở cánh, qua đó tạo lợi thế vài mét cho pha bứt tốc tiếp theo.
Những kỹ năng ấy khó được thể hiện đầy đủ bằng các con số, nhưng lại góp phần tạo nên khác biệt giữa một chân sút bình thường và tiền đạo đẳng cấp thế giới. Điều quan trọng nhất của xOffside là mở ra cách nhìn mới về một kỹ năng lâu nay gần như vô hình, chỉ thực sự được chú ý khi trọng tài biên phất cờ hoặc VAR vào cuộc.
Haaland từng lý giải ngắn gọn về triết lý di chuyển của bản thân: "Điều tệ nhất mà tôi biết là rơi vào thế việt vị, bởi khi đó bạn không còn cơ hội ghi bàn. Nhưng nếu đứng ở vị trí hợp lệ, dù xa khung thành hơn một chút, bạn vẫn có cơ hội".
Với Haaland, đôi khi chỉ vài centimet cũng đủ tạo nên khác biệt giữa một bàn thắng và một tình huống bỏ lỡ cơ hội.
Hồng Duy (theo ESPN)
Tin bong da - Nghe thuat pha bay viet vi cua Haaland
Tin bong da - Theo ESPN, ben canh kha nang dut diem xuat sac, ky nang di chuyen de tranh viet vi gan nhu hoan hao giup tien dao Erling Haaland dat hieu suat ghi ban dang kinh ngac.
Ban dang xem tin tuc tai trang web https://vuicungbongda.com
Theo ESPN, ben canh kha nang dut diem xuat sac, ky nang di chuyen de tranh viet vi gan nhu hoan hao giup tien dao Erling Haaland dat hieu suat ghi ban dang kinh ngac.
Haaland ghi ban tranh cai giup Man City thang Man Utd 1-0 o vong 4 Ngoai hang Anh tren san Old Trafford ngay 13/9. Theo thong bao chinh thuc cua Ngoai hang Anh, VAR bo sot tinh huong Enzo Fernandez viet vi ro rang trong ban thang quyet dinh tran derby Manchester nay, boi cac trong tai qua tap trung theo doi Haaland.
Nhung cung kho trach ho. Nhung pha di chuyen cua tien dao Na Uy, dac biet khi duoc xem lai bang hinh anh quay cham, thuc su dang kinh ngac.
Khi Josko Gvardiol bang len o canh doi dien vong cam, Haaland lien tuc dieu chinh tung buoc chay de giu vi tri hop le. Anh buoc ngan bang chan trai, roi sai dai chan phai, luon dat chan xuong dung vi tri can thiet. Den khi Gvardiol thuc hien duong chuyen vong qua Patrick Dorgu tu khoang cach gan 30 met, Haaland van dung duoi duong ngang xac dinh viet vi, voi khoang cach chi 3 cm so voi mui giay cua Dorgu, theo cong nghe do dac hien dai.
Do la ky nang it duoc nhac den khi danh gia mot tien dao, du doi khi co the dinh doat tran dau, tham chi ca cuoc dua vo dich.
Trong lich su, mot trong nhung chan sut noi tieng nhat ve kha nang di chuyen sat ranh gioi viet vi la Filippo Inzaghi. Cuu HLV Man Utd Alex Ferguson tung noi dua rang tien dao nguoi Italy "chac han sinh ra da viet vi". Inzaghi dap rang: "May man la toi sinh ra o vi tri khong viet vi, cach ranh gioi mot met. Neu khong, toi da chang ghi duoc phan lon so ban thang cua minh".
Nhung lieu co the do luong chinh xac cau thu nao gioi tranh viet vi, ai thuong xuyen mac loi va ky nang nay thuc su co gia tri den dau?
Thuoc do moi cho ky nang it duoc chu y
Bong da hien dai co vo so thong ke, tu ban thang, kien tao den ban thang ky vong (xG). Tuy nhien, kha nang di chuyen de khong roi vao the viet vi lai hiem khi duoc danh gia mot cach khach quan. Cach don gian nhat la dem so lan cau thu bi thoi viet vi. Nhung con so nay khong phan anh day du nang luc.
Chang han, Haaland bi bat viet vi 25 lan tai Ngoai hang Anh, bang tien ve canh Ismaila Sarr cua Crystal Palace. Dieu do khong co nghia hai nguoi so huu ky nang tranh viet vi ngang nhau, boi ho co vai tro, tan suat di chuyen va so co hoi nhan bong khac biet.
Mot phuong phap khac la so sanh so lan viet vi voi so ban thang. Theo cach nay, thanh tich cua Haaland cang an tuong, boi anh ghi rat nhieu ban nhung tham chi con bi bat viet vi it hon hau ve canh Daniel Munoz cua Nottingham Forest.
Du vay, ty le viet vi tren moi ban thang cung ton tai han che. Jorginho tung ghi 21 ban cho Chelsea va Arsenal ma khong bi thoi viet vi lan nao. Nhung phan lon ban thang cua tien ve Italy den tu phat den, tinh huong von khong the xay ra loi viet vi truc tiep.
De giai quyet van de nay, mot mo hinh thong ke mang ten xOffside duoc phat trien, tuong tu chi so ban thang ky vong (xG) trong bong da. Thay vi chi dem so lan viet vi, xOffside phan tich tung duong chuyen dua tren vi tri, khoang cach, toc do, quy dao bong va boi canh chien thuat, qua do uoc tinh xac suat cau thu nhan bong roi vao the viet vi.
Mo hinh cho thay cac duong chuyen dai, manh thuong co nguy co dan den viet vi cao hon nhung pha phoi hop ngan. Bong bong cung de khien cau thu tan cong roi vao the viet vi hon cac duong chuyen set co dac diem tuong tu, co the vi chung thuong duoc thuc hien duoi ap luc hoac khi nguoi chuyen khong quan sat ro dong doi.
Goc chuyen cung anh huong dang ke. Nhung duong bong thang ve phia truoc de bi hang thu doi phuong giang bay hon cac pha chuyen cheo, dac biet khi bong duoc dua tu trung lo ra bien.
Ket qua chi ra rang, mot duong chuyen dai huong len phia truoc trong giai doan xay dung loi choi co nguy co viet vi cao gap hon ba lan duong chuyen co cung diem xuat phat va diem den o giai doan dua bong len, khi hang thu doi phuong da lui ve khu vuc giua san.
Dieu nay cho thay, kha nang tranh viet vi khong don thuan phu thuoc vao toc do hay su kheo leo cua tien dao, ma con lien quan chat che den cach hai doi to chuc chien thuat.
Haaland chua phai cau thu tranh viet vi gioi nhat
Mot yeu to quan trong khac cua xOffside la cach phong ngu cua doi thu. Hang thu dang cao khong dong nghia voi viec thuong xuyen giang bay viet vi. Co nhung doi bo tri trung ve o vi tri cao nhung san sang lui sau de theo kem tien dao. Nguoc lai, mot so doi chu dong cho hau ve dong loat buoc len khi doi phuong chuan bi chuyen bong, nham day cau thu tan cong vao the viet vi.
Tai Brazil, chien thuat nay tung duoc goi la "hang thu con lua", am chi ve ngo ngan cua cac hau ve khi bay viet vi that bai va de doi phuong thoat xuong doi mat thu mon.
Aston Villa duoi thoi Unai Emery dac biet ua chuong cach phong ngu nay. Man City cua Pep Guardiola cung vay. Day la chien thuat quen thuoc cua cac doi kiem soat bong tot, muon thu hep khong gian phong ngu moi khi mat quyen kiem soat.
Tuy nhien, giang bay viet vi khong phai dieu kien bat buoc de phong ngu hieu qua. Arsenal mua truoc van duy tri kha nang phong ngu o dang cap cao du khien doi phuong roi vao the viet vi it hon khoang 40% so voi du bao cua mo hinh, dua tren cac duong chuyen ma ho phai doi mat.
Sau khi tinh toan dac diem cac duong chuyen, tinh huong chien thuat va phong cach phong ngu cua doi thu, xOffside co the du bao tuong doi chinh xac so lan viet vi trong mot mua giai chua tung duoc dua vao du lieu huan luyen.
Tuy nhien, de danh gia tung ca nhan, mo hinh con phai dieu chinh theo vi tri thi dau. Mot trong nhung cach hieu qua de pha bay viet vi la di chuyen tu tuyen hai, trong luc tien dao cam thu hut su chu y cua cac trung ve. Dieu nay khien nhung trung phong thuong xuyen dung sat hang thu doi phuong co nguy co viet vi cao hon tien ve tan cong hoac cau thu chay canh.
Sau khi tinh den yeu to vi tri, Haaland bat ngo khong dung dau danh sach nhung cau thu tranh viet vi hieu qua nhat Ngoai hang Anh. Nguoi dan dau la Morgan Rogers, cuu cau thu Aston Villa hien khoac ao Chelsea. Trong hon ba mua giai, Rogers chi hai lan bi thoi viet vi tu cac duong chuyen bong song, trong khi mo hinh du bao anh co the bi bat loi toi 18,3 lan.
Du so lan viet vi thuc te qua it khien ket qua van co do bat dinh nhat dinh, Rogers va Haaland thuoc nhom it nhat 9 cau thu co kha nang tranh viet vi tot hon muc trung binh voi do tin cay tuong doi cao.
Ky nang tri gia hang trieu USD moi mua
Mot ket qua dang chu y khac la tac dong cua kha nang tranh viet vi den so ban thang thuc te khong lon nhu nhieu nguoi tuong tuong. Mohammed Kudus cua Tottenham bi thoi viet vi 38 lan, so voi chi hai lan cua Rogers, du so tinh huong viet vi ky vong cua hai cau thu gan nhu tuong duong.
Tuy nhien, khi tinh den nang luc thuc su, tan suat nhan nhung duong chuyen co nguy co viet vi va xac suat chuyen hoa cac tinh huong thanh ban thang, chenh lech giua cau thu tranh viet vi tot nhat va te nhat Ngoai hang Anh chi tuong duong khoang 0,5 ban moi mua.
Ngay ca Haaland, nguoi ket hop kha nang chon vi tri dac biet xuat sac voi tan suat nhan cac duong chuyen mao hiem rat cao, cung chi duoc du bao ghi them 0,63 ban moi mua nho ky nang tranh viet vi.
Con so nay thoat nhin co ve khiem ton, nhat la voi tien dao thuong xuyen ghi hang chuc ban moi mua. Nhung xet duoi goc do kinh te, gia tri cua no khong he nho.
Trong 10 nam qua, de cai thien hieu so ban thang bai them mot don vi, cac CLB Ngoai hang Anh phai chi them trung binh khoan tien tuong duong 2,3% quy luong.
Voi mot doi bong giau tiem luc nhu Man City, co quy luong vuot 500 trieu USD theo Deloitte, chi phi de cai thien hieu so them mot ban co the len toi khoang 12 trieu USD. Theo cach quy doi nay, ky nang tranh viet vi cua Haaland mang lai cho Man City gia tri tuong duong 7,5 trieu USD moi mua. Do la khoan dong gop dang ke, nhat la khi no chi xuat phat tu mot ky nang rat cu the cua mot cau thu.
Haaland con so huu nhieu pham chat khac, tu suc manh co the hat vang cac trung ve den kha nang ghi ban bang nhung pha tung nguoi dut diem tren khong.
Di nhien, mo hinh xOffside van co nhung gioi han. No chua the danh gia het khong gian ma tien dao tao ra khi buoc hau ve phai lui sau theo kem, hoac nhung chi tiet tinh vi trong cach di chuyen. Do co the la pha len ra sau lung hau ve, dong tac chay nhu roi doi huong, duong chay vong cung de giu vi tri hop le, hay viec tien dao chu dong dung phia sau hang thu truoc khi dong doi dot pha o canh, qua do tao loi the vai met cho pha but toc tiep theo.
Nhung ky nang ay kho duoc the hien day du bang cac con so, nhung lai gop phan tao nen khac biet giua mot chan sut binh thuong va tien dao dang cap the gioi. Dieu quan trong nhat cua xOffside la mo ra cach nhin moi ve mot ky nang lau nay gan nhu vo hinh, chi thuc su duoc chu y khi trong tai bien phat co hoac VAR vao cuoc.
Haaland tung ly giai ngan gon ve triet ly di chuyen cua ban than: "Dieu te nhat ma toi biet la roi vao the viet vi, boi khi do ban khong con co hoi ghi ban. Nhung neu dung o vi tri hop le, du xa khung thanh hon mot chut, ban van co co hoi".
Voi Haaland, doi khi chi vai centimet cung du tao nen khac biet giua mot ban thang va mot tinh huong bo lo co hoi.
Hong Duy (theo ESPN)
Tin bóng đá - Nghệ thuật phá bẫy việt vị của Haaland
Tin bóng đá - Theo ESPN, bên cạnh khả năng dứt điểm xuất sắc, kỹ năng di chuyển để tránh việt vị gần như hoàn hảo giúp tiền đạo Erling Haaland đạt hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc.