Tin bóng đá - Coupe de France (Cúp Quốc gia Pháp) là giải đấu bóng đá lâu đời nhất tại đất nước hình lục lăng. Với thể thức loại trực tiếp mở rộng cho cả các đội bóng nghiệp dư lẫn chuyên nghiệp, giải đấu này nổi tiếng toàn cầu với những câu chuyện "David quật ngã Goliath", nơi những đội bóng làng xã có thể thách thức các siêu sao triệu đô.
Bạn đang xem tin tức tại trang web https://vuicungbongda.com
PSG biến Coupe de Fran thành sân chơi riêng nhờ dàn sao chất lượng. Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, Coupe de France đã chứng kiến vô số cột mốc đáng nhớ, từ những ngày đầu trong khói lửa chiến tranh đến kỷ nguyên thống trị của các thế lực bóng đá hiện đại như Paris Saint-Germain. Dưới đây là những dấu ấn lịch sử quan trọng nhất định hình nên giải đấu danh giá này.
Mốc thời gian Sự kiện15/01/1917 Giải đấu chính thức được thành lập với tên gọi Coupe Charles Simon.05/05/1918 Trận chung kết đầu tiên diễn ra; Olympique de Pantin trở thành nhà vô địch lịch sử.1921 – 1923 Red Star Olympique lập kỷ lục vô địch 3 năm liên tiếp.1927 Bắt đầu truyền thống Tổng thống Pháp tham dự và trao cúp cho đội chiến thắng.1945 – 1948 Lille OSC thống trị giải đấu hậu Thế chiến II với 3 chức vô địch trong 4 năm.1962 – 1977 Kỷ nguyên vàng của AS Saint-Étienne với 6 lần đăng quang ngôi vô địch.05/05/1992 Thảm họa sập khán đài Furiani khiến giải đấu bị hủy bỏ, không có nhà vô địch.1998 Trận chung kết bắt đầu được tổ chức thường niên tại sân vận động Stade de France.2000 Câu lạc bộ nghiệp dư Calais RUFC lọt vào chung kết, trở thành biểu tượng "David đấu Goliath".2015 – 2018 Paris Saint-Germain (PSG) phá vỡ kỷ lục với chuỗi 4 năm vô địch liên tiếp.2025 PSG giành chức vô địch, nâng tổng số danh hiệu lên 16, giữ kỷ lục câu lạc bộ giàu thành tích nhất.1.BỐI CẢNH RA ĐỜI VÀ NHỮNG NĂM THÁNG ĐẦU TIÊN (1917 – 1945)
1.1. Ra đời trong khói lửa Thế chiến
Ý tưởng về một giải đấu cúp quốc gia tại Pháp được hình thành trong bối cảnh đặc biệt bi tráng: Thế chiến thứ nhất đang diễn ra ác liệt. Henri Delaunay, Tổng thư ký của Ủy ban Liên dâu minh Thể thao Pháp (tiền thân của FFF), muốn tạo ra một sân chơi để duy trì tinh thần thể thao và sự đoàn kết quốc gia giữa lúc đất nước bị chia cắt bởi chiến tranh.
Giải bóng đá Cúp Pháp được thành lập tại số 5 Place Saint-Thomas d'Aquin vào ngày 15 tháng 1 năm 1917. Giải đấu chính thức được thành lập vào ngày 15 tháng 1 năm 1917. Chiếc cúp vô địch được đặt tên là Coupe Charles Simon để tưởng nhớ Charles Simon, người sáng lập Ủy ban Liên đồng minh Thể thao, đã hy sinh trên mặt trận vào năm 1915.
1.2. Mùa giải đầu tiên và nhà vô địch lịch sử
Mùa giải đầu tiên (1917–1918) diễn ra với sự tham gia của 48 câu lạc bộ. Điều này là một nỗ lực phi thường trong thời chiến. Trận chung kết đầu tiên được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 năm 1918 tại sân vận động đường Olivier-de-Serres ở Paris.
Câu lạc bộ Olympique de Pantin đã đánh bại FC Lyon với tỷ số 3-0 để trở thành nhà vô địch đầu tiên trong lịch sử. Đội trưởng của Pantin lúc đó phải xin phép chỉ huy quân đội rời chiến hào để về tham dự trận chung kết, một chi tiết khắc họa rõ nét bối cảnh lịch sử của giải đấu.
1.3. Sự thống trị của Red Star và Olympique de Marseille (OM)
Trong thập niên 1920, giải đấu chứng kiến sự thống trị của Red Star Olympique (nay là Red Star FC). Đội bóng được thành lập bởi Jules Rimet đã giành cú hat-trick vô địch liên tiếp từ năm 1921 đến 1923, một kỷ lục phải mất nhiều thập kỷ sau mới có đội cân bằng được.
Red Star đối đầu với Olympique de Paris ở bán kết Cúp Quốc gia Pháp mùa giải 1922-1923 tại sân vận động Pershing ở Paris. Năm 1924 đánh dấu sự trỗi dậy của Olympique de Marseille (OM) khi họ giành chức vô địch đầu tiên, mở ra kỷ nguyên trở thành một trong những đội bóng giàu truyền thống nhất giải đấu. Đây cũng là giai đoạn bóng đá Pháp bắt đầu chuyển mình từ nghiệp dư sang bán chuyên nghiệp, và Coupe de France là thước đo uy tín nhất cho sức mạnh của các CLB.
2. THỜI KỲ HẬU CHIẾN VÀ SỰ TRỖI DẬY CỦA CÁC THẾ LỰC MỚI (1945 – 1960)
2.1. Lille OSC và cỗ máy chiến thắng
Sau Thế chiến thứ hai, bóng đá Pháp được tái cấu trúc. Lille OSC nổi lên như một thế lực không thể ngăn cản. Từ năm 1945 đến 1948, Lille lọt vào 4 trận chung kết liên tiếp và giành chiến thắng 3 lần (1946, 1947, 1948), tái lập kỷ lục vô địch 3 năm liền của Red Star. Đội hình Lille thời bấy giờ được xem là hình mẫu của sự hiệu quả và kỷ luật chiến thuật.
2.2. Sự kiện OGC Nice và kỷ nguyên Vàng của Stade de Reims
Thập niên 1950 chứng kiến sự trỗi dậy của OGC Nice với các chức vô địch năm 1952 và 1954. Tuy nhiên, cái tên nổi bật nhất giai đoạn này là Stade de Reims.
Reims không chỉ mạnh ở giải vô địch quốc gia hay Cúp C1 châu Âu mà còn khẳng định vị thế tại Coupe de France với chức vô địch năm 1950 và 1958. Đây là thời kỳ bóng đá Pháp sản sinh ra những ngôi sao tấn công trứ danh như Raymond Kopa và Just Fontaine, những người đã nâng tầm chất lượng chuyên môn của các trận chung kết Cúp Quốc gia.
2.3. Truyền thống Tổng thống
Một nét văn hóa đặc trưng của Coupe de France được củng cố trong giai đoạn này: Tổng thống nước Cộng hòa Pháp luôn tham dự trận chung kết và trao cúp cho đội trưởng đội chiến thắng. Truyền thống này bắt đầu từ năm 1927 bởi Tổng thống Gaston Doumergue và được duy trì nghiêm ngặt, biến trận chung kết thành một sự kiện mang tầm vóc quốc gia.
Tổng thống Cộng hòa Albert Lebrun chào đón các cầu thủ RC Strasbourg trong trận chung kết năm 1937 tại sân vận động Yves-du-Manoir ở Colombes. 3. KỶ NGUYÊN "LES VERTS" VÀ SỰ CHUYÊN NGHIỆP HÓA (1960 – 1980)
3.1. Đế chế Saint-Etienne (ASSE)
Thập niên 1960 và 1970 là sân khấu riêng của AS Saint-Étienne. Dưới sự dẫn dắt của những huấn luyện viên huyền thoại và lứa cầu thủ tài năng như Michel Platini (giai đoạn sau), "Quỷ xanh" (Les Verts) đã thống trị bóng đá Pháp.
Họ giành được 6 chức vô địch Coupe de France trong giai đoạn 1962–1977. Đáng nhớ nhất là cú đúp danh hiệu (Vô địch quốc gia và Cúp Quốc gia) vào các năm 1968, 1970, 1974 và 1975. Saint-Étienne đã biến Coupe de France thành một phần trong bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ của mình, thiết lập tiêu chuẩn cho bóng đá chuyên nghiệp hiện đại tại Pháp.
3.2. Cột mốc 1979: Nantes và lối chơi hoa mỹ
Năm 1979, FC Nantes giành chức vô địch sau khi đánh bại Auxerre trong trận chung kết. Đây là cột mốc quan trọng tôn vinh "Jeu à la Nantaise" (Lối chơi kiểu Nantes) – một phong cách bóng đá tập thể, ban bật nhanh và kỹ thuật, đối lập với sự thể lực hóa đang diễn ra ở châu Âu. Chiến thắng này khẳng định rằng Coupe de France là nơi tôn vinh mọi trường phái bóng đá.
4. BI KỊCH FURIANI VÀ NHỮNG THAY ĐỔI HIỆN ĐẠI (1980 – 2000)
4.1. Sự trỗi dậy của Bordeaux và Marseille
Những năm 1980 chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt giữa Girondins de Bordeaux và Olympique de Marseille. Bordeaux dưới thời chủ tịch Claude Bez và Marseille dưới thời Bernard Tapie đã biến Coupe de France thành chiến trường để khẳng định quyền lực. Đặc biệt, Marseille với Jean-Pierre Papin đã giành cú đúp danh hiệu năm 1989 sau trận chung kết kịch tính với Monaco (thắng 4-3).
4.2. Bi kịch Furiani (1992) – Vết thương không thể lành
Lịch sử Coupe de France có một nốt trầm bi thảm không thể quên: Thảm họa Furiani.
Ngày 5 tháng 5 năm 1992, trước trận bán kết giữa SC Bastia và Olympique de Marseille tại sân vận động Armand-Cesari (Furiani) ở Corsica, một khán đài tạm được dựng lên vội vã để tăng sức chứa đã bị sập. Hậu quả vô cùng thảm khốc: 18 người chết và hơn 2.300 người bị thương.
Liên đoàn bóng đá Pháp đã quyết định hủy bỏ mùa giải năm đó. Không có trận chung kết nào được tổ chức, và chiếc cúp không có chủ. Đây là lần duy nhất trong lịch sử thời bình (không tính Thế chiến), Coupe de France không tìm được nhà vô địch. Sự kiện này dẫn đến những quy định ngặt nghèo hơn về an toàn sân bãi sau này.
4.3. Phép màu Calais (2000) – Đỉnh cao của "Sự lãng mạn"
Năm 2000 đánh dấu một sự kiện chấn động thế giới bóng đá, định hình nên bản sắc "David đấu Goliath" của giải đấu. Calais RUFC, một đội bóng nghiệp dư gồm giáo viên, công nhân bến cảng và nhân viên văn phòng, đã đi một mạch đến trận chung kết tại Stade de France.
Calais thua Nantes trong trận chung kết năm 2000. Dù thất bại sát nút 1-2 trước FC Nantes bởi một quả phạt đền tranh cãi ở phút cuối, Calais đã trở thành huyền thoại. Hình ảnh đội trưởng Mickael Landreau của Nantes mời đội trưởng Reginald Becque của Calais cùng nâng cao chiếc cúp vô địch đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần thể thao (Fair-play) và sự tôn trọng trong bóng đá Pháp.
5. THẾ KỶ 21: SỰ THỐNG TRỊ CỦA PSG VÀ NHỮNG "CẬU BÉ TÍ HON" (2000 – NAY)
5.1. Kỷ nguyên Paris Saint-Germain (PSG)
Kể từ khi được quỹ đầu tư QSI (Qatar Sports Investments) tiếp quản vào năm 2011, Paris Saint-Germain đã biến Coupe de France thành sân chơi riêng. Với nguồn lực tài chính vượt trội và dàn siêu sao thế giới (Ibrahimovic, Cavani, Neymar, Mbappe), PSG đã phá vỡ mọi kỷ lục.
Họ có chuỗi vô địch liên tiếp 4 năm (2015–2018) và vượt qua Marseille để trở thành câu lạc bộ giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu. sau trận chung kết mùa giải 2024/2025, PSG đã sở hữu 16 danh hiệu Coupe de France.
5.2. Những câu chuyện cổ tích hiện đại (Les Petits Poucets)
Dù PSG thống trị, sức hấp dẫn của Coupe de France vẫn đến từ các đội bóng nhỏ (được gọi là Les Petits Poucets - Những cậu bé Tí hon).
US Quevilly (2012): Một đội bóng hạng Ba (National) đã đánh bại Marseille và Rennes để vào chung kết, chỉ chịu thua Lyon 0-1.
Les Herbiers VF (2018): Một đội bóng đang vật lộn trụ hạng ở giải hạng Ba đã lọt vào chung kết gặp gỡ gã khổng lồ PSG. Dù thua 0-2, họ đã được PSG tôn vinh bằng cách lập lại hành động đẹp năm 2000: mời đội trưởng Les Herbiers cùng nâng cúp.
GFA Rumilly-Vallières (2021): Đội bóng hạng Tư lọt vào tới bán kết.
5.3. Chiến thắng của Toulouse (2023)
Năm 2023 chứng kiến một chiến thắng đậm đà và bất ngờ khi Toulouse FC đánh bại Nantes (đương kim vô địch lúc đó) với tỷ số 5-1 trong trận chung kết. Đây là minh chứng cho thấy sự cạnh tranh tại giải đấu vẫn rất cao và bất ngờ có thể xảy ra ở bất kỳ mùa giải nào.
Toulouse đánh bại Nantes với tỷ số 5-1. 6. ĐẶC TRƯNG ĐỘC ĐÁO CỦA COUPE DE FRANCE
6.1. Thể thức mở rộng toàn cầu
Coupe de France là giải đấu duy nhất trên thế giới cho phép các đội bóng từ các lãnh thổ hải ngoại (Outre-Mer) tham dự cùng hệ thống với các đội ở lục địa già. Các đội bóng từ Guadeloupe, Guyane, Martinique, Mayotte, New Caledonia, Tahiti, và Réunion đều tham gia vòng loại. Nếu lọt vào vòng 7, họ sẽ bay đến Pháp hoặc các đội Pháp sẽ bay đến lãnh thổ hải ngoại để thi đấu. Điều này tạo nên tính đa dạng văn hóa độc nhất vô nhị.
6.2. Hệ thống phân cấp và trang phục
Quy mô khổng lồ: Với hơn 7.000 đội tham dự, vòng loại bắt đầu từ cấp độ địa phương thấp nhất (cấp quận/huyện).
Sự tham gia của các ông lớn: Các đội Ligue 1 bắt đầu tham gia từ Vòng 64 đội (Vòng 1/32). Đây thường là vòng đấu xảy ra nhiều cú sốc nhất.
Áo đấu truyền thống: Cho đến những vòng đấu gần cuối, các đội bóng buộc phải mặc áo đấu do ban tổ chức cung cấp với số áo từ 1 đến 11 cho đội hình xuất phát (không mang tên cầu thủ ở các vòng đầu). Dù quy định này đang dần được nới lỏng để phù hợp với thương mại hóa, nó vẫn là một nét hoài cổ đặc trưng.
7. CÁC SÂN VẬN ĐỘNG TỔ CHỨC TRẬN CHUNG KẾT
Địa điểm tổ chức chung kết Coupe de France thay đổi theo lịch sử phát triển của hạ tầng bóng đá Pháp:
Stade de la Rue Olivier-de-Serres & Parc des Princes (cũ): Giai đoạn sơ khai.
Stade Olympique Yves-du-Manoir (Colombes): Nơi tổ chức chính từ năm 1924 đến 1971. Đây là thánh địa lịch sử của bóng đá Pháp trước kỷ nguyên hiện đại.
Parc des Princes (Công viên các Hoàng tử - Mới): Từ năm 1972 đến 1997. Nơi chứng kiến những trận chung kết rực lửa của Saint-Etienne, Marseille và PSG.
Stade de France (Saint-Denis): Từ năm 1998 đến nay. Với sức chứa hơn 80.000 chỗ ngồi, đây là sân khấu hoành tráng xứng tầm cho trận đấu quan trọng nhất mùa giải. (Năm 2024, do công tác chuẩn bị Olympic Paris, trận chung kết được tổ chức tạm thời tại Sân Pierre-Mauroy ở Lille).
8. KỶ LỤC VÀ THỐNG KÊ (CẬP NHẬT ĐẾN 2024)
8.1. Câu lạc bộ vô địch nhiều nhất
Paris Saint-Germain: 16 lần (1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2024, 2025)
Olympique de Marseille: 10 lần
AS Saint-Etienne: 6 lần
Lille OSC: 6 lần
S Monaco: 5 lần
RC Paris: 5 lần
Olympique Lyonnais: 5 lần
Red Star: 5 lần
8.2. Kỷ lục cá nhân
Cầu thủ vô địch nhiều nhất: Trung vệ Marquinhos (PSG) - 7 lần.
Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong một mùa giải: 10 bàn (nhiều cầu thủ từng đạt được trong quá khứ).
Huấn luyện viên vô địch nhiều nhất: Guy Roux (AJ Auxerre) và Andre Villas-Boas (mặc dù Guy Roux là người nắm giữ kỷ lục với 4 lần dẫn dắt Auxerre vô địch vào các năm 1994, 1996, 2003, 2005).
9. HIỆN TẠI VÀ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
Bước sang giữa thập niên 2020, Coupe de France vẫn giữ vững vị thế là giải đấu hấp dẫn bậc nhất nước Pháp, thậm chí đôi khi còn kịch tính hơn Ligue 1 (nơi PSG thường xuyên thống trị).
PSG thống trị giải đấu nhờ dàn sao chất lượng trong những năm gần đây. Liên đoàn bóng đá Pháp (FFF) đang nỗ lực hiện đại hóa giải đấu thông qua việc:
Tăng tiền thưởng: Hỗ trợ tài chính tốt hơn cho các đội bóng nghiệp dư lọt vào sâu.
Công nghệ VAR: Áp dụng công nghệ hỗ trợ trọng tài từ các vòng đấu sớm hơn để đảm bảo công bằng.
Quảng bá quốc tế: Đưa bản quyền truyền hình Coupe de France đến nhiều quốc gia hơn, đặc biệt là châu Á và Bắc Mỹ.
Dù bóng đá có thương mại hóa đến đâu, Coupe de France vẫn cam kết giữ gìn bản sắc "Cúp của mọi người". Chừng nào những đội bóng hạng 6 vẫn có cơ hội đối đầu với nhà vô địch thế giới trên cùng một mặt sân, chừng đó "Phép màu Cúp Quốc gia" (La Magie de la Coupe) vẫn còn sống mãi.
Nếu muốn tìm hiểu thêm về Ligue 1, độc giả có thể tham khảo qua bài viết: Lịch sử Ligue 1: Hành trình từ bình minh chuyên nghiệp đến kỷ nguyên siêu sao.
Nguồn: https://giaitri.thoibaovhnt.com.vn/ |
Copy Link Trần Huy Trưởng | 19:40 11/01/20
Tin bong da - Lich su Coupe de France: Tu so khai den ky nguyen PSG
Tin bong da - Coupe de France (Cup Quoc gia Phap) la giai dau bong da lau doi nhat tai dat nuoc hinh luc lang. Voi the thuc loai truc tiep mo rong cho ca cac doi bong nghiep du lan chuyen nghiep, giai dau nay noi tieng toan cau voi nhung cau chuyen "David quat nga Goliath", noi nhung doi bong lang xa co the thach thuc cac sieu sao trieu do.
Ban dang xem tin tuc tai trang web https://vuicungbongda.com
PSG bien Coupe de Fran thành sân choi riêng nho dàn sao chat luong. Trai qua hon mot the ky hình thành và phát trien, Coupe de France dã chung kien vô so cot moc dáng nho, tu nhung ngày dau trong khói lua chien tranh den ky nguyên thong tri cua các the luc bóng dá hien dai nhu Paris Saint-Germain. Duoi dây là nhung dau an lich su quan trong nhat dinh hình nên giai dau danh giá này.
Moc thoi gian Su kien15/01/1917 Giai dau chính thuc duoc thành lap voi tên goi Coupe Charles Simon.05/05/1918 Tran chung ket dau tiên dien ra; Olympique de Pantin tro thành nhà vô dich lich su.1921 – 1923 Red Star Olympique lap ky luc vô dich 3 nam liên tiep.1927 Bat dau truyen thong Tong thong Pháp tham du và trao cúp cho doi chien thang.1945 – 1948 Lille OSC thong tri giai dau hau The chien II voi 3 chuc vô dich trong 4 nam.1962 – 1977 Ky nguyên vàng cua AS Saint-Étienne voi 6 lan dang quang ngôi vô dich.05/05/1992 Tham hoa sap khán dài Furiani khien giai dau bi huy bo, không có nhà vô dich.1998 Tran chung ket bat dau duoc to chuc thuong niên tai sân van dong Stade de France.2000 Câu lac bo nghiep du Calais RUFC lot vào chung ket, tro thành bieu tuong "David dau Goliath".2015 – 2018 Paris Saint-Germain (PSG) phá vo ky luc voi chuoi 4 nam vô dich liên tiep.2025 PSG giành chuc vô dich, nâng tong so danh hieu lên 16, giu ky luc câu lac bo giàu thành tích nhat.1.BOI CANH RA DOI VÀ NHUNG NAM THÁNG DAU TIÊN (1917 – 1945)
1.1. Ra doi trong khói lua The chien
Ý tuong ve mot giai dau cúp quoc gia tai Pháp duoc hình thành trong boi canh dac biet bi tráng: The chien thu nhat dang dien ra ác liet. Henri Delaunay, Tong thu ký cua Uy ban Liên dâu minh The thao Pháp (tien thân cua FFF), muon tao ra mot sân choi de duy trì tinh than the thao và su doàn ket quoc gia giua lúc dat nuoc bi chia cat boi chien tranh.
Giai bóng dá Cúp Pháp duoc thành lap tai so 5 Place Saint-Thomas d'Aquin vào ngày 15 tháng 1 nam 1917. Giai dau chính thuc duoc thành lap vào ngày 15 tháng 1 nam 1917. Chiec cúp vô dich duoc dat tên là Coupe Charles Simon de tuong nho Charles Simon, nguoi sáng lap Uy ban Liên dong minh The thao, dã hy sinh trên mat tran vào nam 1915.
1.2. Mùa giai dau tiên và nhà vô dich lich su
Mùa giai dau tiên (1917–1918) dien ra voi su tham gia cua 48 câu lac bo. Dieu này là mot no luc phi thuong trong thoi chien. Tran chung ket dau tiên duoc to chuc vào ngày 5 tháng 5 nam 1918 tai sân van dong duong Olivier-de-Serres o Paris.
Câu lac bo Olympique de Pantin dã dánh bai FC Lyon voi ty so 3-0 de tro thành nhà vô dich dau tiên trong lich su. Doi truong cua Pantin lúc dó phai xin phép chi huy quân doi roi chien hào de ve tham du tran chung ket, mot chi tiet khac hoa rõ nét boi canh lich su cua giai dau.
1.3. Su thong tri cua Red Star và Olympique de Marseille (OM)
Trong thap niên 1920, giai dau chung kien su thong tri cua Red Star Olympique (nay là Red Star FC). Doi bóng duoc thành lap boi Jules Rimet dã giành cú hat-trick vô dich liên tiep tu nam 1921 den 1923, mot ky luc phai mat nhieu thap ky sau moi có doi cân bang duoc.
Red Star doi dau voi Olympique de Paris o bán ket Cúp Quoc gia Pháp mùa giai 1922-1923 tai sân van dong Pershing o Paris. Nam 1924 dánh dau su troi day cua Olympique de Marseille (OM) khi ho giành chuc vô dich dau tiên, mo ra ky nguyên tro thành mot trong nhung doi bóng giàu truyen thong nhat giai dau. Dây cung là giai doan bóng dá Pháp bat dau chuyen mình tu nghiep du sang bán chuyên nghiep, và Coupe de France là thuoc do uy tín nhat cho suc manh cua các CLB.
2. THOI KY HAU CHIEN VÀ SU TROI DAY CUA CÁC THE LUC MOI (1945 – 1960)
2.1. Lille OSC và co máy chien thang
Sau The chien thu hai, bóng dá Pháp duoc tái cau trúc. Lille OSC noi lên nhu mot the luc không the ngan can. Tu nam 1945 den 1948, Lille lot vào 4 tran chung ket liên tiep và giành chien thang 3 lan (1946, 1947, 1948), tái lap ky luc vô dich 3 nam lien cua Red Star. Doi hình Lille thoi bay gio duoc xem là hình mau cua su hieu qua và ky luat chien thuat.
2.2. Su kien OGC Nice và ky nguyên Vàng cua Stade de Reims
Thap niên 1950 chung kien su troi day cua OGC Nice voi các chuc vô dich nam 1952 và 1954. Tuy nhiên, cái tên noi bat nhat giai doan này là Stade de Reims.
Reims không chi manh o giai vô dich quoc gia hay Cúp C1 châu Âu mà còn khang dinh vi the tai Coupe de France voi chuc vô dich nam 1950 và 1958. Dây là thoi ky bóng dá Pháp san sinh ra nhung ngôi sao tan công tru danh nhu Raymond Kopa và Just Fontaine, nhung nguoi dã nâng tam chat luong chuyên môn cua các tran chung ket Cúp Quoc gia.
2.3. Truyen thong Tong thong
Mot nét van hóa dac trung cua Coupe de France duoc cung co trong giai doan này: Tong thong nuoc Cong hòa Pháp luôn tham du tran chung ket và trao cúp cho doi truong doi chien thang. Truyen thong này bat dau tu nam 1927 boi Tong thong Gaston Doumergue và duoc duy trì nghiêm ngat, bien tran chung ket thành mot su kien mang tam vóc quoc gia.
Tong thong Cong hòa Albert Lebrun chào dón các cau thu RC Strasbourg trong tran chung ket nam 1937 tai sân van dong Yves-du-Manoir o Colombes. 3. KY NGUYÊN "LES VERTS" VÀ SU CHUYÊN NGHIEP HÓA (1960 – 1980)
3.1. De che Saint-Etienne (ASSE)
Thap niên 1960 và 1970 là sân khau riêng cua AS Saint-Étienne. Duoi su dan dat cua nhung huan luyen viên huyen thoai và lua cau thu tài nang nhu Michel Platini (giai doan sau), "Quy xanh" (Les Verts) dã thong tri bóng dá Pháp.
Ho giành duoc 6 chuc vô dich Coupe de France trong giai doan 1962–1977. Dáng nho nhat là cú dúp danh hieu (Vô dich quoc gia và Cúp Quoc gia) vào các nam 1968, 1970, 1974 và 1975. Saint-Étienne dã bien Coupe de France thành mot phan trong bo suu tap danh hieu do so cua mình, thiet lap tiêu chuan cho bóng dá chuyên nghiep hien dai tai Pháp.
3.2. Cot moc 1979: Nantes và loi choi hoa my
Nam 1979, FC Nantes giành chuc vô dich sau khi dánh bai Auxerre trong tran chung ket. Dây là cot moc quan trong tôn vinh "Jeu à la Nantaise" (Loi choi kieu Nantes) – mot phong cách bóng dá tap the, ban bat nhanh và ky thuat, doi lap voi su the luc hóa dang dien ra o châu Âu. Chien thang này khang dinh rang Coupe de France là noi tôn vinh moi truong phái bóng dá.
4. BI KICH FURIANI VÀ NHUNG THAY DOI HIEN DAI (1980 – 2000)
4.1. Su troi day cua Bordeaux và Marseille
Nhung nam 1980 chung kien su canh tranh khoc liet giua Girondins de Bordeaux và Olympique de Marseille. Bordeaux duoi thoi chu tich Claude Bez và Marseille duoi thoi Bernard Tapie dã bien Coupe de France thành chien truong de khang dinh quyen luc. Dac biet, Marseille voi Jean-Pierre Papin dã giành cú dúp danh hieu nam 1989 sau tran chung ket kich tính voi Monaco (thang 4-3).
4.2. Bi kich Furiani (1992) – Vet thuong không the lành
Lich su Coupe de France có mot not tram bi tham không the quên: Tham hoa Furiani.
Ngày 5 tháng 5 nam 1992, truoc tran bán ket giua SC Bastia và Olympique de Marseille tai sân van dong Armand-Cesari (Furiani) o Corsica, mot khán dài tam duoc dung lên voi vã de tang suc chua dã bi sap. Hau qua vô cùng tham khoc: 18 nguoi chet và hon 2.300 nguoi bi thuong.
Liên doàn bóng dá Pháp dã quyet dinh huy bo mùa giai nam dó. Không có tran chung ket nào duoc to chuc, và chiec cúp không có chu. Dây là lan duy nhat trong lich su thoi bình (không tính The chien), Coupe de France không tìm duoc nhà vô dich. Su kien này dan den nhung quy dinh ngat nghèo hon ve an toàn sân bãi sau này.
4.3. Phép màu Calais (2000) – Dinh cao cua "Su lãng man"
Nam 2000 dánh dau mot su kien chan dong the gioi bóng dá, dinh hình nên ban sac "David dau Goliath" cua giai dau. Calais RUFC, mot doi bóng nghiep du gom giáo viên, công nhân ben cang và nhân viên van phòng, dã di mot mach den tran chung ket tai Stade de France.
Calais thua Nantes trong tran chung ket nam 2000. Dù that bai sát nút 1-2 truoc FC Nantes boi mot qua phat den tranh cãi o phút cuoi, Calais dã tro thành huyen thoai. Hình anh doi truong Mickael Landreau cua Nantes moi doi truong Reginald Becque cua Calais cùng nâng cao chiec cúp vô dich dã tro thành bieu tuong bat tu cua tinh than the thao (Fair-play) và su tôn trong trong bóng dá Pháp.
5. THE KY 21: SU THONG TRI CUA PSG VÀ NHUNG "CAU BÉ TÍ HON" (2000 – NAY)
5.1. Ky nguyên Paris Saint-Germain (PSG)
Ke tu khi duoc quy dau tu QSI (Qatar Sports Investments) tiep quan vào nam 2011, Paris Saint-Germain dã bien Coupe de France thành sân choi riêng. Voi nguon luc tài chính vuot troi và dàn siêu sao the gioi (Ibrahimovic, Cavani, Neymar, Mbappe), PSG dã phá vo moi ky luc.
Ho có chuoi vô dich liên tiep 4 nam (2015–2018) và vuot qua Marseille de tro thành câu lac bo giàu thành tích nhat lich su giai dau. sau tran chung ket mùa giai 2024/2025, PSG dã so huu 16 danh hieu Coupe de France.
5.2. Nhung câu chuyen co tích hien dai (Les Petits Poucets)
Dù PSG thong tri, suc hap dan cua Coupe de France van den tu các doi bóng nho (duoc goi là Les Petits Poucets - Nhung cau bé Tí hon).
US Quevilly (2012): Mot doi bóng hang Ba (National) dã dánh bai Marseille và Rennes de vào chung ket, chi chiu thua Lyon 0-1.
Les Herbiers VF (2018): Mot doi bóng dang vat lon tru hang o giai hang Ba dã lot vào chung ket gap go gã khong lo PSG. Dù thua 0-2, ho dã duoc PSG tôn vinh bang cách lap lai hành dong dep nam 2000: moi doi truong Les Herbiers cùng nâng cúp.
GFA Rumilly-Vallières (2021): Doi bóng hang Tu lot vào toi bán ket.
5.3. Chien thang cua Toulouse (2023)
Nam 2023 chung kien mot chien thang dam dà và bat ngo khi Toulouse FC dánh bai Nantes (duong kim vô dich lúc dó) voi ty so 5-1 trong tran chung ket. Dây là minh chung cho thay su canh tranh tai giai dau van rat cao và bat ngo có the xay ra o bat ky mùa giai nào.
Toulouse dánh bai Nantes voi ty so 5-1. 6. DAC TRUNG DOC DÁO CUA COUPE DE FRANCE
6.1. The thuc mo rong toàn cau
Coupe de France là giai dau duy nhat trên the gioi cho phép các doi bóng tu các lãnh tho hai ngoai (Outre-Mer) tham du cùng he thong voi các doi o luc dia già. Các doi bóng tu Guadeloupe, Guyane, Martinique, Mayotte, New Caledonia, Tahiti, và Réunion deu tham gia vòng loai. Neu lot vào vòng 7, ho se bay den Pháp hoac các doi Pháp se bay den lãnh tho hai ngoai de thi dau. Dieu này tao nên tính da dang van hóa doc nhat vô nhi.
6.2. He thong phân cap và trang phuc
Quy mô khong lo: Voi hon 7.000 doi tham du, vòng loai bat dau tu cap do dia phuong thap nhat (cap quan/huyen).
Su tham gia cua các ông lon: Các doi Ligue 1 bat dau tham gia tu Vòng 64 doi (Vòng 1/32). Dây thuong là vòng dau xay ra nhieu cú soc nhat.
Áo dau truyen thong: Cho den nhung vòng dau gan cuoi, các doi bóng buoc phai mac áo dau do ban to chuc cung cap voi so áo tu 1 den 11 cho doi hình xuat phát (không mang tên cau thu o các vòng dau). Dù quy dinh này dang dan duoc noi long de phù hop voi thuong mai hóa, nó van là mot nét hoài co dac trung.
7. CÁC SÂN VAN DONG TO CHUC TRAN CHUNG KET
Dia diem to chuc chung ket Coupe de France thay doi theo lich su phát trien cua ha tang bóng dá Pháp:
Stade de la Rue Olivier-de-Serres & Parc des Princes (cu): Giai doan so khai.
Stade Olympique Yves-du-Manoir (Colombes): Noi to chuc chính tu nam 1924 den 1971. Dây là thánh dia lich su cua bóng dá Pháp truoc ky nguyên hien dai.
Parc des Princes (Công viên các Hoàng tu - Moi): Tu nam 1972 den 1997. Noi chung kien nhung tran chung ket ruc lua cua Saint-Etienne, Marseille và PSG.
Stade de France (Saint-Denis): Tu nam 1998 den nay. Voi suc chua hon 80.000 cho ngoi, dây là sân khau hoành tráng xung tam cho tran dau quan trong nhat mùa giai. (Nam 2024, do công tác chuan bi Olympic Paris, tran chung ket duoc to chuc tam thoi tai Sân Pierre-Mauroy o Lille).
8. KY LUC VÀ THONG KÊ (CAP NHAT DEN 2024)
8.1. Câu lac bo vô dich nhieu nhat
Paris Saint-Germain: 16 lan (1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2024, 2025)
Olympique de Marseille: 10 lan
AS Saint-Etienne: 6 lan
Lille OSC: 6 lan
S Monaco: 5 lan
RC Paris: 5 lan
Olympique Lyonnais: 5 lan
Red Star: 5 lan
8.2. Ky luc cá nhân
Cau thu vô dich nhieu nhat: Trung ve Marquinhos (PSG) - 7 lan.
Cau thu ghi bàn nhieu nhat trong mot mùa giai: 10 bàn (nhieu cau thu tung dat duoc trong quá khu).
Huan luyen viên vô dich nhieu nhat: Guy Roux (AJ Auxerre) và Andre Villas-Boas (mac dù Guy Roux là nguoi nam giu ky luc voi 4 lan dan dat Auxerre vô dich vào các nam 1994, 1996, 2003, 2005).
9. HIEN TAI VÀ DINH HUONG TUONG LAI
Buoc sang giua thap niên 2020, Coupe de France van giu vung vi the là giai dau hap dan bac nhat nuoc Pháp, tham chí dôi khi còn kich tính hon Ligue 1 (noi PSG thuong xuyên thong tri).
PSG thong tri giai dau nho dàn sao chat luong trong nhung nam gan dây. Liên doàn bóng dá Pháp (FFF) dang no luc hien dai hóa giai dau thông qua viec:
Tang tien thuong: Ho tro tài chính tot hon cho các doi bóng nghiep du lot vào sâu.
Công nghe VAR: Áp dung công nghe ho tro trong tài tu các vòng dau som hon de dam bao công bang.
Quang bá quoc te: Dua ban quyen truyen hình Coupe de France den nhieu quoc gia hon, dac biet là châu Á và Bac My.
Dù bóng dá có thuong mai hóa den dâu, Coupe de France van cam ket giu gìn ban sac "Cúp cua moi nguoi". Chung nào nhung doi bóng hang 6 van có co hoi doi dau voi nhà vô dich the gioi trên cùng mot mat sân, chung dó "Phép màu Cúp Quoc gia" (La Magie de la Coupe) van còn song mãi.
Neu muon tìm hieu thêm ve Ligue 1, doc gia có the tham khao qua bài viet: Lich su Ligue 1: Hành trình tu bình minh chuyên nghiep den ky nguyên siêu sao.
Nguon: https://giaitri.thoibaovhnt.com.vn/ |
Copy Link Tran Huy Truong | 19:40 11/01/20
Tin bóng đá - Lịch sử Coupe de France: Từ sơ khai đến kỷ nguyên PSG
Tin bóng đá - Coupe de France (Cúp Quốc gia Pháp) là giải đấu bóng đá lâu đời nhất tại đất nước hình lục lăng. Với thể thức loại trực tiếp mở rộng cho cả các đội bóng nghiệp dư lẫn chuyên nghiệp, giải đấu này nổi tiếng toàn cầu với những câu chuyện "David quật ngã Goliath", nơi những đội bóng làng xã có thể thách thức các siêu sao triệu đô.